Бос ақша пайда болғанда, ең алдымен оны депозитке салу ойға келеді. Бұл түсінікті, үйреншікті және ыңғайлы. Бірақ мақсат ақшаны бір-екі жылға сақтау ғана емес, отбасын ұзақ мерзімге қамтамасыз ету болса, депозитті жинақтаушы өмірді сақтандырумен (ЖӨС) салыстырған жөн. Әр құралдың өз міндеті бар, төменде екеуінің де күшті және әлсіз жақтарын адал талдаймыз.
Түбегейлі айырмашылық неде
Депозит — жинақ өнімі: банк ақшаңызды сақтап, пайыз төлейді. ЖӨС — жинақтау қорғаумен ұштастырылған сақтандыру шарты: адамның басына бір іс түссе, отбасы ол төлеп үлгерген соманы ғана емес, шартта көзделген бүкіл сақтандыру сомасын алады.
Негізгі параметрлер бойынша салыстыру
| Параметр | Депозит | Жинақтаушы өмірді сақтандыру |
|---|---|---|
| Табыстылық | Банк мөлшерлемесі; валюталық салымдар бойынша, әдетте, төмен | Шарт бойынша кепілдендірілген табыстылық және ықтимал инвестициялық табыс; бағдарлама мен сақтандыру компаниясына байланысты |
| Мерзім | Әдетте бірнеше айдан бірнеше жылға дейін | Әдетте 1 жылдан (бір жолғы жарна кезінде) 30 жылға дейін |
| Сақтандыру қорғауы | Жоқ | Бар: өмір, ал қосымша қамтулармен — денсаулық пен еңбекке қабілеттілік |
| Заңдық қорғалу | Шоттағы ақшаға борыштар бойынша тыйым салынуы мүмкін, ажырасқанда ортақ мүлік ретінде бөлінеді | Әдетте сақтандыру төлемі пайда алушыға арналған және әлдеқайда жақсы қорғалған (егжей-тегжейі заң мен шартқа байланысты) |
| Соманың кепілдігі | Депозиттерге кепілдік беру жүйесі — белгіленген лимит шегінде | Сақтандыру резервтерімен және қайта сақтандырумен қамтамасыз етілген сақтандырушының сақтандыру сомасы бойынша міндеттемелері |
| Мұрагерлердің құқықтары | Салым мұраға кіреді, мұраны бөлуге дау айтуға болады | Төлемді шарт бойынша пайда алушы алады; оның құқығына дау айту, әдетте, әлдеқайда қиын |
| Отбасының ақша алу мерзімі | Мұраға кіргеннен кейін — әдетте 6 айдан ерте емес | Әдетте құжаттарды тапсырғаннан кейін бірнеше жұмыс күні ішінде (көптеген бағдарламаларда — 10 жұмыс күніне дейін) |
| Өтімділік | Жоғары: ақшаны тез алуға болады (салым шарттарын ескере отырып) | Төмен: мерзімінен бұрын бұзғанда тек сатып алу сомасы төленеді |
Мысал: отбасы не алады
Мысал (шартты сандармен иллюстрация): отбасы басшысы 100 000 $-ды жылдық 0,75%-бен валюталық депозитке салып, оны 10 жыл ұстауды жоспарлайды. Екі жарым жылдан кейін ол кенеттен өмірден озады. Мұрагерлер шамамен 101 900 $ алады — және тек мұраны рәсімдегеннен кейін, яғни жарты жылдан ерте емес. Оған дейін ақша отбасыға қолжетімсіз, ал мұрагерлер бірнешеу болса, дау туындауы мүмкін.
Егер дәл сол сома валюталық өмірді сақтандыру бағдарламасы бойынша бір жолғы жарнамен салынса, шартта көрсетілген пайда алушылар оның шарттары бойынша есептелген төлемді (сақтандыру сомасы мен есептелген табыс) құжаттарды тапсырғаннан кейін бірнеше жұмыс күні ішінде — мұрагерлік рәсімінсіз алар еді. Төлемнің нақты мөлшері бағдарламаға байланысты, сондықтан оны есептен қарау керек.
Депозит қай жерде ұтады
Шынын айтайық: депозит кез келген сәтте қажет болуы мүмкін ақшаға жақсырақ сай келеді. 3–6 айлық шығынға тең қаржылық жастықты дәл сонда ұстау орынды. ЖӨС — ұзақ мерзімді мақсаттар мен отбасын қорғауға арналған: мерзімінен бұрын бұзу қаражаттың бір бөлігін жоғалтуды білдіреді. Оңтайлы стратегия әдетте екі құралды ұштастырады: резерв — депозитте, ұзақ мерзімді жинақ пен қорғау — сақтандыру шартында.
Ал жылжымайтын мүлік ше?
Көпшілік пәтерді ең сенімді салым деп санайды. Бірақ жылжымайтын мүліктің жиі ұмытылатын өз тәуекелдері мен шығындары бар:
- кіру шегі жоғары, ал несиеге сатып алғанда — пайызға едәуір шығын;
- жөндеу мен күтіп-ұстауға тұрақты шығындар;
- өрт, су басу, жер сілкінісі;
- орташа өтімділік: жақсы бағамен тез сату әрдайым мүмкін бола бермейді;
- мәмілелер кезіндегі алаяқтық схемалар;
- заңдық тәуекелдер: тыйым салу, тәркілеу, мүлікті бөлу;
- салықтар — жыл сайынғы мүлік салығы және сату кезіндегі салық;
- жалдаудан түсетін табыстың төмендігі, әсіресе жөндеу мен бос тұруды ескергенде;
- нарықтық үрдістерге тәуелділік;
- мұрагерлердің құқыққа кіруі — 6 айдан ерте емес.
Жылжымайтын мүлік капиталдың жақсы бөлігі бола алады, бірақ ол асыраушынан айырылған жағдайда отбасын қорғауды алмастырмайды.
Қорытынды
Таңдау мақсатқа байланысты: ақшаға тез қол жеткізу үшін — депозит, өмір мен денсаулықты қорғай отырып ұзақ мерзімді жинақтау үшін — жинақтаушы сақтандыру. Dynasty кеңесшісі нұсқаларды сіздің сандарыңызбен салыстыруға көмектеседі, ал болжамды жарнаны сайттағы калькуляторда есептеуге болады.